Verhuisboete of verhuurverbod

We zeggen dat we meer betaalbare koopwoningen willen, en terecht! Maar kijk eens wat er kan gebeuren in een leven.

Liesbeth en Piet kopen een ‘betaalbare’ nieuwbouwwoning. Een startersappartement van 48 m², woonkamer, één slaapkamer. Een mooie start. Een ‘betaalbare’ koopwoning, Hier horen voorwaarden bij;

• Een anti speculatiebeding van tien jaar.Verkoop je binnen die periode en is de woning meer waard geworden, dan moet je een groot deel van die waardestijging afdragen aan de gemeente.
• Een zelfbewoningsplicht. Je moet er zelf wonen. Verhuren mag niet.

Dan verandert het leven. Piet wordt ziek en verliest zijn baan, of Liesbeth is zwanger. Het inkomen daalt, de woning wordt moeilijk te betalen, of het appartement met maar 1 slaapkamer is niet meer passend voor het gezinnetje. Dat gebeurt vaker dan we denken.

Liesbeth en Piet kunnen verkopen, maar als de markt is gestegen, moeten ze een groot deel van die stijging afdragen en de prijs van de keuken, het stucwerk en de vloerbedekking zat niet in de aankoopprijs, dus misschien blijven ze wel met een restschuld zitten. Liesbeth en Piet kunnen er niet een ander in laten wonen, want er is een zelfbewoningsplicht.

Liesbeth en Piet zitten klem, veroordeeld tot het uitzitten van de 10 jaarstermijn, door de verhuisboete en het verhuurverbod.
En als ze dan na tien jaar hun appartement verkopen, is de ‘betaalbare’ woning opeens een dure woning geworden, want de volgende kopers betalen er gewoon de marktprijs voor.

Waar de gemeente dacht iets voor de betaalbaarheid van koopwoningen te doen, hebben ze structurele borging van de betaalbare voorraad vergeten en hebben ze in plaats daarvan ervoor gekozen de bewegingsvrijheid van de eerste koper drastisch in te perken. Niet echt goed voor de doorstroming.

Stadsbelang Utrecht vindt dat je betaalbare koop niet moet regelen door starters vast te zetten, maar door de woning zélf structureel betaalbaar te houden.

Niet het verhuisgedrag van mensen reguleren, maar de prijs verankeren. Bijvoorbeeld via ‘sociale’ erfpacht met een vaste prijsformule bij doorverkoop. Dan weet je wat je koopt en blijft een woning altijd betaalbaar, ook voor een volgende generatie kopers.

Willen we ‘blijvend betaalbare’ koopwoningen, of regels die mensen beperken wanneer hun leven verandert?

Daar zou het debat over moeten gaan.

Lees ook:

• Schriftelijke vragen: Een Anti speculatiebeding een slecht verhaal
• Schriftelijke vragen: Hoe succesvol is Utrecht in de betaalbare woningmarkt
• Motie betaalbare koop via erfpacht
• Raadvoorstel Nieuwe betaalbaarheidsgrens koopwoningen en prijsgrens zelfbewoningsplicht antis-peculatiebeding
• Aktieplan betaalbare koop
• Motie erfpacht als instrument om betaalbare koop betaalbare koop te houden